W dniu 21 sierpnia 2026 r. Ministerstwo Finansów skierowało do opiniowania projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych^[1], ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych^[2] oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne^[3] (nr UD458)^[4]. Projekt przewiduje nową, trzystopniową skalę podatkową PIT, podwyższenie stawki daniny solidarnościowej, nową stawkę CIT w wysokości 22% dla największych podatników oraz istotne ograniczenia w zakresie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Ustawa miałaby wejść w życie w dniu 1 stycznia 2027 r. 

Wprowadzenie

Projektodawca przedstawia pakiet zmian jako realizację zasady sprawiedliwości podatkowej. Obniżenie obciążeń podatkowych w zakresie podatku dochodowego adresowane jest przy tym do około 3,5 mln podatników rozliczających się na zasadach ogólnych (według skali podatkowej), a jego sfinansowanie w opinii projektodawcy powinno nastąpić w ramach zwiększenia obciążeń fiskalnych wobec podatników o najwyższych dochodach i przychodach oraz największych podmiotów gospodarczych. 

Z tego względu poszczególne elementy pakietu zmian zostały ze sobą powiązane. Zgodnie z art. 5 ust. 2 Projektu nowe regulacje w zakresie PIT stosuje się wyłącznie pod warunkiem wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2027 r. przepisów wprowadzających stawkę CIT w wysokości 22 % oraz obniżony limit ryczałtu. 

Obecnie projekt znajduje się na etapie konsultacji publicznych. Należy przy tym pamiętać, że aby zmiany mogły wejść w życie w planowanym terminie powinny one zostać ogłoszone najpóźniej na miesiąc przed początkiem roku podatkowego, tj. do dnia 30 listopada 2026 r., gdyż zawiera on niekorzystne zmiany dla wybranych podatników rozliczających się rocznie. 

Najważniejsze wybrane zmiany przewidziane w Projekcie

Nowa, trzystopniowa skala podatkowa w PIT

Projekt modyfikuje progi oraz stawki na tzw. skali podatkowej. Dochód do 130 000 zł będzie opodatkowany stawką 12 % (pomniejszoną o kwotę zmniejszającą podatek wynoszącą 3 600 zł), nadwyżka ponad 130 000 zł do 150 000 zł opodatkowana będzie stawką 24 % (podatek wyniesie wówczas 12 000 zł plus 24 % nadwyżki ponad 130 000 zł), a nadwyżka dochodów ponad 150 000 zł opodatkowana zostałaby stawką 32 % (16 800 zł plus 32 % nadwyżki ponad 150 000 zł). Kwota wolna od podatku pozostaje na niezmienionym poziomie 30 000 zł.

Zgodnie z szacunkami Ministerstwa Finansów średnia korzyść podatnika z tytułu reformy miałaby wynieść ok. 2 900 zł rocznie, a dla osób, których głównym źródłem dochodu jest umowa o pracę – ok. 3 000 zł. 

Pośrednie skutki podwyższenia pierwszego progu

Podwyższenie górnej granicy pierwszego progu z 120 000 zł do 130 000 zł spowoduje wzrost do tej samej kwoty rocznego limitu 50 % kosztów uzyskania przychodów, z których korzystają m.in. twórcy i artyści wykonawcy, oraz wzrost bazy, według której zakłady pracy chronionej i zakłady aktywności zawodowej przekazują pobrane zaliczki na PFRON i zakładowe fundusze rehabilitacji.

Pobór zaliczek przez płatników

Nowe brzmienie ustawy o PIT wymusza dostosowanie zasad poboru zaliczek do trzystopniowej skali, w tym w sytuacji, w której podatnik złożył oświadczenie o zamiarze wspólnego rozliczenia z małżonkiem albo rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Oświadczenia złożone przed wejściem ustawy w życie zachowują moc, nie będzie więc konieczności jego ponownego składania. Zmiana wymaga natomiast dostosowania systemów płacowo-księgowych. 

Podwyższenie stawki daniny solidarnościowej z 4 % do 5 %

Stawka daniny solidarnościowej obliczanej od nadwyżki dochodów osób fizycznych ponad 1 mln zł, wzrośnie o 1 punkt procentowy, tj. do stawki 5%. Nowa stawka znajdzie zastosowanie po raz pierwszy do daniny, której termin zapłaty upływa z dniem 2 maja 2028 r., a więc do dochodów wykazywanych w zeznaniach składanych od 1 maja 2027 r. Do daniny płatnej do 30 kwietnia 2027 r. stosuje się dotychczasową stawkę 4 %. Zgodnie z szacunkami Ministerstwa Finansów zmiana ta obejmie ok. 39 tys. osób.

Nowa stawka CIT w wysokości 22 % dla największych podatników

Do ustawy o CIT proponowane jest dodanie jednostki redakcyjnej wprowadzającej stawkę 22 % dla podatników, u których wartość przychodu uzyskana w roku podatkowym bezpośrednio poprzedzającym dany rok podatkowy przekroczyła równowartość 50 mln euro (przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy roku podatkowego, w którym uzyskane zostały te przychody). Stawka obejmie również podatkowe grupy kapitałowe. Dotychczasowe zasady rozliczania podatku dochodowego miałyby zostać zachowane, jako przepisy szczególne, dla instytucji finansowych, dla których przewidziano docelowe inne stawki (np. 23% dla banków krajowych oraz 21% dla banków spółdzielczych). Wyższa stawka CIT, obejmowałaby również podatników wchodzących w skład grup krajowych lub grup międzynarodowych w rozumieniu ustawy z dnia 6 listopada 2024 r. o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych^[5].

Obniżenie limitu uprawniającego do ryczałtu z 2 mln. euro do 250 tys. euro

Najdalej idąca zmiana przewidziana w Projekcie dotyczy ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Limit przychodów warunkujący wybór tej formy zostałby obniżony aż ośmiokrotnie, tj. z 2 000 000 euro do 250 000 euro. Projektodawca uzasadnia to powrotem do pierwotnych założeń ryczałtu jako formy przeznaczonej dla działalności prowadzonej w niewielkich rozmiarach. Według danych statystycznych za rok 2024 przychody przekraczające 250 tys. euro wykazało ok. 43 tys. podatników rozliczających się ryczałtem. Dla tych podatników przejście na zasady ogólne albo podatek liniowy oznaczałoby nie tylko zmianę sposobu opodatkowania, lecz także utratę korzystnych zasad rozliczania składki zdrowotnej oraz objęcie daniną solidarnościową. 

Stawka ryczałtu 17 % od nadwyżki przychodów ponad 300 tys. euro

Dodatkowo w ramach zmian ustawy o ryczałcie przewiduje, że stawkę 17 % stosuje się, obok przychodów z wolnych zawodów, do nadwyżki przychodów ponad 300 000 euro. 

Przepisy przejściowe i warunkowe stosowanie nowej skali

Nowe przepisy stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2027 r., z wyjątkiem daniny solidarnościowej, dla której przewidziano odrębny termin. Podatnicy CIT, których rok podatkowy jest inny niż kalendarzowy i rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2027 r. a zakończy się po dniu 31 grudnia 2026 r., stosują dotychczasowe przepisy do końca tego roku podatkowego.

Ocena projektowanych zmian

Projektowane zmiany stanowią rozwiązanie o zróżnicowanym poziomie intensywności w zakresie oddziaływania na sytuację podatników. Z pewnością w większym zakresie dotykają one osoby rozliczające się w ramach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, jak również największych podatników CIT. Zmiana dotycząca modyfikacji skali podatkowej, chociaż korzystna dla podatników, którzy znajdują się obecnie na pograniczu obecnego pierwszego i drugiego progu podatkowego, nie przewiduje wysokiego poziomu przejścia pomiędzy poszczególnymi progami (wynoszącymi w projektowanych zmianach 130 tys. oraz 150 tys. zł), co sprawia, że istotnie odczuwalną korzyść ze wskazanej zmiany doświadczy relatywnie ograniczona grupa podatników. Zmiany te z pewnością wymagać będą również dostosowania systemów księgowych do nowych zasad obliczania wysokości podatku, szczególnie dla pracodawców. 

W szczególności do projektowanych zmian, gdyby weszły one w życie, powinni przygotować się podatnicy, którzy wybrali rozliczania w ramach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Warto, aby wcześniej rozważyć, czy przychody takich osób będą przekraczać progi, zarówno 300 tysięcy, jak i 250 000 euro. 

Obecnie Projekt pozostaje na etapie opiniowania i może nie wejść w życie w przewidzianym terminie. Niemniej jednak, nie warto pozostawiać działań przygotowawczych na ostatni moment, gdyż część z nich może w sposób istotny oddziaływać na sytuację podatników. 

Kancelaria Jabłoński Koźmiński i Wspólnicy w ramach praktyki doradztwa podatkowego wspiera podatników w zakresie wyboru optymalnej formy opodatkowania, dostosowanej do działalności danego podmiotu. 

^[1] Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592 z późn. zm., dalej: „ustawa o PIT”).

^[2] Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 554 z późn. zm., dalej: „ustawa o CIT”).

^[3] Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 r. poz. 843 z późn. zm., dalej: „ustawa o ryczałcie”).

^[4] Projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (projekt z dnia 21 sierpnia 2026 r., nr UD458), dalej: „Projekt”; https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12413754 . 

^[5] Dz. U. poz. 1685.