Dziennik Gazeta Prawna: 1 zł z akcyzy vs 9 zł strat, czyli dlaczego państwo dopłaca do liberalnej polityki alkoholowej?
dr hab. Krzysztof Koźmiński, prof. UW
05.10.2026
Na łamach Dziennika Gazeta Prawna ukazał się najnowszy artykuł autorstwa dr. hab. Krzysztofa Koźmińskiego, prof. UW (Partnera Zarządzającego Kancelarii Jabłoński Koźmiński i Wspólnicy) pt. „Państwo liczy akcyzę, społeczeństwo płaci resztę”.
W dyskusji o ograniczeniu sprzedaży i zakazie reklamy alkoholu jak bumerang powraca argument: „budżetu państwa nie stać na ubytek wpływów z akcyzy”. Czy jednak w dobie rekordowego deficytu budżetowego chłodny rachunek ekonomiczny na pewno uzasadnia utrzymywanie status quo?
W publikacji autor przeprowadza bezkompromisową, opartą na twardych danych analizę z zakresu ekonomicznej analizy prawa:
- Wpływy z akcyzy alkoholowej w Polsce to ok. 15 mld zł rocznie. Tymczasem realne koszty społeczno-ekonomiczne (zdrowie, wypadki, spadek produktywności, absencje) szacuje się na 85–135 mld zł rocznie! Na każdą złotówkę z akcyzy przypada od 6 do 9 zł kosztów ponoszonych przez społeczeństwo i gospodarkę.
- Piwo, mimo przywileju reklamowego i preferencyjnego naliczania akcyzy (stopnie Plato), przynosi trzykrotnie niższe wpływy niż alkohol etylowy.
- Analiza kulis prac nad nowelizacją ustawy o wychowaniu w trzeźwości pokazuje, jak interesy fiskalne i naciski branży wygrywają z długofalowym interesem publicznym.
- Potrzebujemy uczciwego przeglądu systemu – w tym opodatkowania alkoholu według realnej zawartości czystego spirytusu, a nie doraźnych łatek budżetowych.
Czy państwo powinno uzależniać swoje dochody od zachowań, za których opłakane konsekwencje samo później płaci z podatków obywateli? Zapraszamy do lektury pełnego artykułu.













