Podczas gdy dyskusje wokół polityki alkoholowej w Polsce koncentrują się często na aspektach obyczajowych, kluczowy problem ma wymiar ekonomiczno-fiskalny, społeczny i konstytucyjny. Koszty społeczno-ekonomiczne nadużywania alkoholu w Polsce szacuje się ostrożnie na 85-135 mld zł rocznie, podczas gdy wpływy z akcyzy pokrywają zaledwie ułamek tej kwoty. Różnica ta bezpośrednio obciąża budżet państwa i kieszenie podatników.

Na łamach Rzeczpospolitej ukazał się niezwykle ważny artykuł pt. „Rachunek bez pokrycia, czyli o społecznych kosztach spożycia alkoholu”, autorstwa Partnera zarządzającego Kancelarii Jabłoński Koźmiński i Wspólnicy – dr Grzegorza Keler. Autor, jako ekspert w zakresie prawa podatkowego, analizuje problem opierając się na danych, modelach ekonomicznych i konstytucyjnej zasadzie równości.

Kluczowe zagadnienia poruszone w artykule:

• Dlaczego gram czystego alkoholu w piwie jest opodatkowany akcyzą kilkukrotnie niżej niż ten sam gram w napojach spirytusowych? Dr Keler wskazuje, jak opieranie podatku na stopniach Plato, a nie na rzeczywistej zawartości alkoholu etylowego, preferuje wybrane sektory rynku.
• Różnicowanie obciążeń podatkowych w zależności od formy napoju (a nie od zawartości substancji szkodliwej) budzi uzasadnione zastrzeżenia w świetle art. 32 Konstytucji RP (zasada równości) oraz art. 20 (swoboda działalności gospodarczej).
• Dr Keler analizuje, dlaczego agresywne podnoszenie stawek na wyroby spirytusowe w latach 2022–2024 nie przyniosło proporcjonalnych wpływów budżetowych, natomiast wzmocniło szarą strefę, generując dodatkowe ryzyka zdrowotne dla obywateli.

Zachęcamy do zapoznania się z pełną analizą.