{"id":9889,"date":"2025-01-20T18:30:16","date_gmt":"2025-01-20T17:30:16","guid":{"rendered":"https:\/\/jklaw.pl\/doradztwo-regulacyjne-compliance-prawo-ue-w-2024-roku-przeglad-i-podsumowanie-kluczowych-zmian\/"},"modified":"2025-01-20T18:30:16","modified_gmt":"2025-01-20T17:30:16","slug":"doradztwo-regulacyjne-compliance-prawo-ue-w-2024-roku-przeglad-i-podsumowanie-kluczowych-zmian","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jklaw.pl\/en\/doradztwo-regulacyjne-compliance-prawo-ue-w-2024-roku-przeglad-i-podsumowanie-kluczowych-zmian\/","title":{"rendered":"Doradztwo regulacyjne, compliance & Prawo UE w 2024 roku: Przegl\u0105d i podsumowanie kluczowych zmian"},"content":{"rendered":"\n

Rok 2024 by\u0142 czasem intensywnych zmian w obszarze regulacji prawnych i compliance, kt\u00f3re znacz\u0105co wp\u0142yn\u0105 na funkcjonowanie podmiot\u00f3w gospodarczych w Unii Europejskiej. Dynamiczny rozw\u00f3j technologii, wzrost znaczenia zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju oraz d\u0105\u017cenie do wi\u0119kszej transparentno\u015bci w dzia\u0142alno\u015bci przedsi\u0119biorstw wyznaczy\u0142y kierunki zmian legislacyjnych, kt\u00f3re dostosowuj\u0105 prawo do wyzwa\u0144 wsp\u00f3\u0142czesno\u015bci.<\/h2>\n\n\n\n

Wprowadzone nowelizacje oraz nowe obowi\u0105zki nak\u0142adaj\u0105 na przedsi\u0119biorc\u00f3w konieczno\u015b\u0107 wdro\u017cenia kompleksowych dzia\u0142a\u0144 dostosowawczych, aby sprosta\u0107 wymogom zar\u00f3wno unijnym, jak i krajowym. Na horyzoncie nowelizacja KC w zakresie odpowiedzialno\u015bci za produkt niebezpieczny<\/strong>, o czym szczeg\u00f3\u0142owo pisze poni\u017cej adwokat Katarzyna Kuszko<\/a>. Implementacja CSRD<\/strong> (Corporate Sustainability Reporting Directive) wyznacza now\u0105 er\u0119 w podej\u015bciu do zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju (ESG<\/strong>) w Polsce i Europie. O tym, co oznacza przyj\u0119cie ustawy dla biznesu w Polsce pisze Micha\u0142 Walak<\/a>.<\/strong> Zach\u0119camy do lektury!<\/p>\n\n\n\n

Zmiany w przepisach reguluj\u0105cych odpowiedzialno\u015b\u0107 za produkty wadliwe<\/h2>\n\n\n\n

Z ko\u0144cem ubieg\u0142ego roku Parlament i Rada Unii Europejskiej uchwali\u0142y now\u0105 dyrektyw\u0119 w sprawie odpowiedzialno\u015bci za produkty wadliwe (dyrektywa z dnia 23 pa\u017adziernika nr 2024\/2853<\/a><\/strong>).<\/p>\n\n\n\n

Nowy akt od 9 grudnia 2026 r. zast\u0105pi\u0107 ma wiekow\u0105 ju\u017c dyrektyw\u0119 Rady w sprawie zbli\u017cenia przepis\u00f3w ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Pa\u0144stw Cz\u0142onkowskich dotycz\u0105cych odpowiedzialno\u015bci za produkty wadliwe, z dnia 25 lipca 1985 r. (85\/374\/EWG<\/a><\/strong>), kt\u00f3r\u0105 w polskim prawie implementuje Tytu\u0142 VI1 Kodeksu cywilnego. Nowa dyrektywa oznacza, \u017ce i przepisy Kodeksu cywilnego w obszarze odpowiedzialno\u015bci za produkt niebezpieczny b\u0119d\u0105 musia\u0142y zosta\u0107 od\u015bwie\u017cone.<\/p>\n\n\n\n

Nowa dyrektywa zawiera wiele zmian, dostosowuj\u0105cych prawo do zmieniaj\u0105cego si\u0119 rynku, powsta\u0142ych w mi\u0119dzyczasie technologii oraz \u2013 co nie mniej wa\u017cne \u2013 reaguje na problemy, kt\u00f3re ujawni\u0142y si\u0119 przez lata stosowania dotychczasowej dyrektywy.<\/p>\n\n\n\n

Z kolei ustawodawca europejski zostawia pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim sformu\u0142owanie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych obliczania odszkodowania za wszelkie uszczerbki maj\u0105tkowe powsta\u0142e w wyniku \u015bmierci lub innych szk\u00f3d na osobie lub w wyniku uszkodzenia lub zniszczenia mienia lub danych, a tak\u017ce zado\u015b\u0107uczynienie za uszczerbki niemaj\u0105tkowe.<\/p>\n\n\n\n

Du\u017ce zmiany wymagaj\u0105 oczywi\u015bcie wprowadzenia okresu przej\u015bciowego, zatem stara dyrektywa znajdzie jeszcze zastosowanie do produkt\u00f3w wprowadzonych do obrotu lub oddanych do u\u017cytku przed dniem jej uchylenia, kt\u00f3ry przypada na dzie\u0144 9 grudnia 2026 r.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Co zatem si\u0119 zmienia?<\/h3>\n\n\n\n

Niniejsza wypowied\u017a nie omawia wszystkich zmian, kt\u00f3rych ca\u0142o\u015bciowe uj\u0119cie wymaga szerszego komentarza, wzmiankuje za\u015b kilka kluczowych nowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

Czym jest produkt?<\/h3>\n\n\n\n

Dyrektywa wprowadza now\u0105 definicj\u0119 \u201eproduktu\u201d, by uwzgl\u0119dni\u0107 tak\u017ce cyfrowe pliki produkcyjne i oprogramowanie, powi\u0105zane us\u0142ugi cyfrowe zintegrowane z produktem, czy cz\u0119\u015bci sk\u0142adowe (surowiec lub us\u0142ug\u0119) zintegrowan\u0105 lub po\u0142\u0105czon\u0105 z produktem.<\/p>\n\n\n\n

Kto mo\u017ce by\u0107 odpowiedzialny?<\/h3>\n\n\n\n

Nowe przepisy wprowadzaj\u0105 poj\u0119cie \u201epodmiotu gospodarczego\u201d w miejsce dotychczasowego \u201eproducenta\u201d, co rozszerza odpowiedzialno\u015b\u0107 tak\u017ce na dystrybutor\u00f3w, dostawc\u00f3w us\u0142ug powi\u0105zanych, upowa\u017cnionych przedstawicieli, czy importer\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Globalizacja wymusza tak\u017ce, by producenci spoza Unii podlegali re\u017cimowi odpowiedzialno\u015bci, razem z importerami, przedstawicielami, czy dostawcami us\u0142ug. Dystrybutorzy mog\u0105 by\u0107 odpowiedzialni w miejsce podmiotu gospodarczego je\u015bli ten ostatni wymyka si\u0119 identyfikacji.<\/p>\n\n\n\n

Odpowiedzialno\u015b\u0107 mog\u0105 ponosi\u0107 tak\u017ce podmioty, kt\u00f3re modyfikuj\u0105 produkt poza kontrol\u0105 producenta. Je\u015bli za\u015b z powodu niewyp\u0142acalno\u015bci, czy likwidacji podmiot odpowiedzialny nie zostanie poci\u0105gni\u0119ty do odpowiedzialno\u015bci, pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie mog\u0105 skorzysta\u0107 z krajowych mechanizm\u00f3w kompensacyjnych.<\/p>\n\n\n\n

Czym jest szkoda?<\/h3>\n\n\n\n

Dyrektywa obejmuje ochron\u0119 konsumenta, nie zajmuje si\u0119 jednak szkodami powsta\u0142ymi przy wykonywaniu dzia\u0142alno\u015bci zawodowej, lub szkodami na mieniu wykorzystywanym do tego celu. Nowo\u015bci\u0105 jest uwzgl\u0119dnienie tak\u017ce szkody na zdrowiu psychicznym (o ile jest uznawana w medycynie). Nowa dyrektywa obejmuje obowi\u0105zkiem odszkodowawczym nie tylko uszczerbek materialny, jak dotychczas, ale i niematerialny.<\/p>\n\n\n\n

Domniemanie wadliwo\u015bci produktu i zwi\u0105zku przyczynowego<\/h3>\n\n\n\n

Poniewa\u017c dyrektywa ukierunkowana jest na ochron\u0119 konsumenta, kt\u00f3ry zwykle nie ma zbytnio ani wiedzy ani mo\u017cliwo\u015bci wej\u015bcia z podmiotem potencjalnie odpowiedzialnym w merytoryczny sp\u00f3r co do wadliwo\u015bci produktu, nowe przepisy uwzgl\u0119dniaj\u0105 koncept powsta\u0142y w orzecznictwie (zob. m.in. sprawa C-621\/15 Sanofi Pasteur MSD<\/strong><\/a>, czy uchwa\u0142a SN III CZP 34\/20<\/a><\/strong>) i de facto przerzucaj\u0105 ci\u0119\u017car udowodnienia, \u017ce produkt jest niewadliwy na pozwanego.<\/p>\n\n\n\n

Domniemanie wadliwo\u015bci produktu (kt\u00f3re b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 obali\u0107 pozwany) nast\u0105pi gdy pozwany nie ujawni dowod\u00f3w \u2013 szalenie istotnym u\u0142atwieniem dla powod\u00f3w b\u0119dzie wprowadzana w\u0142a\u015bnie konieczno\u015b\u0107 ujawnienia dowod\u00f3w przez pozwanego na wniosek powoda, kt\u00f3ry b\u0119dzie musia\u0142 przedstawi\u0107 fakty i dowody wystarczaj\u0105ce do wykazania wiarygodno\u015bci roszczenia o odszkodowanie. Praktyka poka\u017ce jak s\u0105dy wyk\u0142ada\u0107 b\u0119d\u0105 w tym kontek\u015bcie ochron\u0119 tajemnicy przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n\n\n\n

Domniemanie obejmie te\u017c sytuacje, gdy pow\u00f3d wyka\u017ce, \u017ce produkt nie spe\u0142nia obowi\u0105zkowych wymog\u00f3w bezpiecze\u0144stwa produkt\u00f3w okre\u015blonych w prawie Unii lub prawie krajowym lub gdy pow\u00f3d wyka\u017ce, \u017ce szkoda zosta\u0142a spowodowana oczywistym nieprawid\u0142owym dzia\u0142aniem produktu podczas daj\u0105cego si\u0119 racjonalnie przewidzie\u0107 u\u017cywania lub w zwyk\u0142ych okoliczno\u015bciach.<\/p>\n\n\n\n

Nadto, s\u0105d krajowy b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 domniema\u0107 wadliwo\u015b\u0107 produktu lub zwi\u0105zku przyczynowego, je\u017celi pomimo ujawnienia dowod\u00f3w i z uwzgl\u0119dnieniem wszystkich istotnych okoliczno\u015bci danej sprawy pow\u00f3d napotyka nadmierne trudno\u015bci, w szczeg\u00f3lno\u015bci ze wzgl\u0119du na z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 techniczn\u0105 lub naukow\u0105, w udowodnieniu wadliwo\u015bci produktu lub zwi\u0105zku przyczynowego pomi\u0119dzy jego wadliwo\u015bci\u0105 a szkod\u0105. S\u0105d b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 uzna\u0107 produkt za wadliwy, gdy pow\u00f3d wyka\u017ce prawdopodobie\u0144stwo wadliwo\u015bci produktu lub zwi\u0105zku przyczynowego mi\u0119dzy wadliwo\u015bci\u0105 produktu a szkod\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Dyrektywa wprowadza te\u017c domniemywanie zwi\u0105zku przyczynowego pomi\u0119dzy wadliwo\u015bci\u0105 produktu a szkod\u0105 w przypadku ustalenia, \u017ce produkt jest wadliwy, a spowodowana przeze\u0144 szkoda jest takiego rodzaju, jaki zwykle odpowiada tej postaci wad.<\/p>\n\n\n\n

Co to oznacza dla pozwanych?<\/h3>\n\n\n\n

Powy\u017csze zmiany spowoduj\u0105 z pewno\u015bci\u0105 konieczno\u015b\u0107 dostosowania taktyki procesowej pozwanych do zmian z zakresu prowadzenia i oceny post\u0119powania dowodowego i konieczno\u015bci przyj\u0119cia proaktywnej postawy w formu\u0142owaniu stanowiska przez pozwanych.<\/p>\n\n\n\n

Prawnicy Kancelarii posiadaj\u0105 wieloletnie do\u015bwiadczenie w wielu sporach s\u0105dowych z zakresu odpowiedzialno\u015bci za produkt wadliwy (niebezpieczny), w tym konstruowaniu taktyki procesowej zak\u0142adaj\u0105cej aktywn\u0105 rol\u0119 pozwanego na etapie post\u0119powania dowodowego, z uwzgl\u0119dnieniem sporz\u0105dzania oraz popierania s\u0105dowych i prywatnych opinii bieg\u0142ych, nie tylko pisemnych, ale tak\u017ce uzupe\u0142nianych za po\u015brednictwem ustnego wys\u0142uchania ich autor\u00f3w.<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nowe obowi\u0105zki dla przedsi\u0119biorstw w zakresie raportowania. Sejm przyj\u0105\u0142 ustaw\u0119 wdra\u017caj\u0105c\u0105 Dyrektyw\u0119 CSRD<\/h2>\n\n\n\n

Kr\u00f3tko przed ko\u0144cem zesz\u0142ego roku Sejm uchwali\u0142 ustaw\u0119[1]<\/a> wdra\u017caj\u0105c\u0105 unijn\u0105 dyrektyw\u0119 CSRD wprowadzaj\u0105c\u0105 obowi\u0105zek sprawozdawczo\u015bci przedsi\u0119biorstw w zakresie ESG. Ustawa zosta\u0142a podpisana przez Prezydenta i wi\u0119kszo\u015b\u0107 jej przepis\u00f3w wesz\u0142a ju\u017c w \u017cycie. Ustanowione ni\u0105 przepisy wprowadzaj\u0105, na\u0142o\u017cony na przedsi\u0119biorc\u00f3w, obowi\u0105zek raportowania informacji dotycz\u0105cych wp\u0142ywu ich przedsi\u0119biorstw w obszarze ESG.<\/p>\n\n\n\n

Czym jest ESG?<\/h3>\n\n\n\n

ESG z (ang. Environmental, Social, Governance<\/em>) to kluczowe elementy zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju, stanowi\u0105ce punkt odniesienia dla sposobu zarz\u0105dzania przedsi\u0119biorstwem uwzgl\u0119dniaj\u0105cego, \u015brodowisko (E)<\/strong>, spo\u0142ecze\u0144stwo (spo\u0142eczn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107) (S)<\/strong> oraz \u0142ad korporacyjny (G)<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Czym jest dyrektywa CSRD?<\/h3>\n\n\n\n

Dyrektywa o raportowaniu przedsi\u0119biorstw w zakresie zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju[2]<\/a> (z ang.<\/em> Corporate Sustainability Reporting Directive<\/em>; dalej jako: \u201eCSRD<\/strong>\u201d) to unijne narz\u0119dzie stanowi\u0105ce pok\u0142osie uchwalonego przez Uni\u0119 Europejsk\u0105 Zielonego \u0141adu. Ma ona na celu popraw\u0119 dotychczasowego raportowania przedsi\u0119biorstw w zakresie zr\u00f3wnowa\u017conego rozwoju. Przywo\u0142ana dyrektywa dotyczy wszystkich kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich i nak\u0142ada na funkcjonuj\u0105ce w nich przedsi\u0119biorstwa obowi\u0105zki zwi\u0105zane z raportowaniem ESG. Komentowana dyrektywa CSRD wesz\u0142a w \u017cycie 5 stycznia 2023 r. Obecnie CSRD swoim zasi\u0119giem obejmuje podmioty, kt\u00f3re dotychczas raportowa\u0142y na podstawie dyrektywy NFRD (z ang. Non-Financial Reporting Directive). <\/em>Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy natomiast, \u017ce z CSRD z roku na rok stopniowo zacznie obejmowa\u0107 coraz szersze grono przedsi\u0119biorstw<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Co istotne CSRD przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwolnienia z raportowania poziomie indywidualnym i\/lub skonsolidowanym dla sp\u00f3\u0142ek zale\u017cnych. Tym samym, du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 jednostek zobowi\u0105zanych do raportowania ESG b\u0119dzie mia\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwolnienia w przypadku uj\u0119cia ich w sprawozdawczo\u015bci skonsolidowanej sporz\u0105dzanej przez jednostk\u0119 dominuj\u0105c\u0105<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Ustawa wdra\u017caj\u0105ca Dyrektyw\u0119 CSRD<\/h3>\n\n\n\n

Do polskiego porz\u0105dku prawnego CRSD zaimplementowane zosta\u0142o wraz z ustaw\u0105 z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowo\u015bci, ustawy o bieg\u0142ych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niekt\u00f3rych innych ustaw (tzw. ustawa dot. w zakresie wp\u0142ywu dzia\u0142alno\u015bci przedsi\u0119biorstw na kwestie \u015brodowiskowe, spo\u0142eczne i \u0142adu korporacyjnego (ESG). Co wi\u0119cej, ustawa dostosowuje r\u00f3wnie\u017c kryteria wielko\u015bci przedsi\u0119biorstw mikro, ma\u0142ych, \u015brednich i du\u017cych oraz du\u017cych grup kapita\u0142owych, co umo\u017cliwi wi\u0119kszej liczbie jednostek skorzystanie z uproszczonych zasad rachunkowo\u015bci[1]<\/a>. Ustawa wprowadza nowe zasady raportowania, kt\u00f3re obejmuj\u0105 m.in. (i) weryfikacj\u0119 danych przez bieg\u0142ych rewident\u00f3w,<\/strong> (i) <\/strong>obowi\u0105zek sk\u0142adania raport\u00f3w do Europejskiego Pojedynczego Punktu Dost\u0119pu oraz (i) ujednolicone wzory raport\u00f3w zgodne ze standardami ESRS.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zgodnie z CRSD, obowi\u0105zek raportowania, stopniowo z roku na rok obejmowa\u0107 b\u0119dzie szersze grono przedsi\u0119biorc\u00f3w (zob. grafik\u0119 powy\u017cej). Obecnie obowi\u0105zek raportowania w 2025 r. dotyczy jedynie przedsi\u0119biorc\u00f3w raportuj\u0105cych dotychczas na podstawie Dyrektywy NFRD (tj. JZP, np. emitenci, banki, zak\u0142ady ubezpiecze\u0144 oraz JZP raportuj\u0105cych na czele najwi\u0119kszych grup kapita\u0142owych).<\/p>\n\n\n\n

Co wi\u0119cej, komentowana ustawa opr\u00f3cz obowi\u0105zku raportowania, m.in.:<\/strong><\/p>\n\n\n\n