{"id":12301,"date":"2026-05-07T07:00:34","date_gmt":"2026-05-07T05:00:34","guid":{"rendered":"https:\/\/jklaw.pl\/?p=12301"},"modified":"2026-05-07T07:00:36","modified_gmt":"2026-05-07T05:00:36","slug":"between-property-rights-and-the-right-to-housing-proposed-reforms-to-tenant-protections","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jklaw.pl\/en\/between-property-rights-and-the-right-to-housing-proposed-reforms-to-tenant-protections\/","title":{"rendered":"Between Property Rights and the Right to Housing: Proposed Reforms to Tenant Protections"},"content":{"rendered":"\n

Ustawa o ochronie praw lokator\u00f3w[1]<\/sup><\/a>\u00a0przez ponad dwie dekady swojego obowi\u0105zywania by\u0142a przedmiotem permanentnej krytyki ze strony \u015brodowisk w\u0142a\u015bcicieli mieszka\u0144 i uczestnik\u00f3w rynku nieruchomo\u015bci. Ustawodawcy zarzuca si\u0119 przede wszystkim, \u017ce stworzy\u0142 warunki sprzyjaj\u0105ce tzw. wiecznym lokatorom – osobom, kt\u00f3re zaprzesta\u0142y p\u0142acenia czynszu lub zajmuj\u0105 lokal bez tytu\u0142u prawnego, a\u00a0de facto<\/em>\u00a0nie mog\u0105 zosta\u0107 skutecznie eksmitowane przez wiele lat. Jednocze\u015bnie instrumenty alternatywne, w szczeg\u00f3lno\u015bci instytucja najmu okazjonalnego, nie spe\u0142ni\u0142y pok\u0142adanych w nich oczekiwa\u0144. Mo\u017cna wr\u0119cz stwierdzi\u0107, \u017ce w praktyce najem okazjonalny okaza\u0142 si\u0119 przeznaczony dla tej grupy najemc\u00f3w, kt\u00f3rzy najcz\u0119\u015bciej – paradoksalnie – i tak nie sprawiaj\u0105 wynajmuj\u0105cym \u201eproblem\u00f3w\u201d.<\/h2>\n\n

W takiej rzeczywisto\u015bci prawnej w lutym tego roku pojawi\u0142 si\u0119 poselski projekt (z\u0142o\u017cony przez pos\u0142\u00f3w Konfederacji) nowelizacji[2]<\/sup><\/a>\u00a0przepis\u00f3w dot. mo\u017cliwo\u015bci eksmisji nieuczciwych najemc\u00f3w. Projekt ten zak\u0142ada istotne przeformu\u0142owanie zasad ochrony lokatorskiej. Projektowane zmiany maj\u0105 skr\u00f3ci\u0107 post\u0119powania eksmisyjne, zaw\u0119zi\u0107 katalog os\u00f3b bezwzgl\u0119dnie chronionych przed eksmisj\u0105 oraz wzmocni\u0107 pozycj\u0119 wynajmuj\u0105cego.\u00a0<\/p>\n\n

Obecny stan prawny i jego praktyczne deficyty<\/h2>\n\n

Obowi\u0105zuj\u0105cy re\u017cim prawny chroni lokator\u00f3w na kilku poziomach jednocze\u015bnie. Po pierwsze, s\u0105d zobowi\u0105zany jest w ka\u017cdej sprawie o opr\u00f3\u017cnienie lokalu rozwa\u017cy\u0107 przyznanie eksmitowanemu uprawnienia do lokalu socjalnego. Poniewa\u017c gminy – zobowi\u0105zane do dostarczenia takiej osobie lokalu – dysponuj\u0105 bardzo ograniczonymi zasobami, wykonanie wyroku eksmisyjnego istotnie odsuwa si\u0119 w czasie.<\/p>\n\n

Po drugie, ustawa gwarantuje tzw. ochron\u0119 zimow\u0105[3]<\/sup><\/a>\u00a0– zakaz wykonywania eksmisji w miesi\u0105cach od listopada do marca. Rozwi\u0105zanie to jest humanitarnie uzasadnione, lecz w po\u0142\u0105czeniu z op\u00f3\u017anieniami proceduralnymi skutecznie blokuje w\u0142a\u015bcicielom dochodzenie praw przez nieproporcjonalnie d\u0142ugi czas.\u00a0<\/p>\n\n

Efektem powy\u017cszych jest sytuacja, w kt\u00f3rej formalnie zagwarantowano w\u0142a\u015bcicielowi prawo do odzyskania lokalu, lecz w praktyce proces odzyskiwania jest nieproporcjonalnie d\u0142ugi \u2013 co \u0142\u0105czy si\u0119 z powa\u017cnymi stratami finansowymi dla wynajmuj\u0105cego (najcz\u0119\u015bciej w\u0142a\u015bciciela nieruchomo\u015bci).<\/p>\n\n

Najem okazjonalny, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 lekiem na patologiczne praktyki nieuczciwych najemc\u00f3w, okaza\u0142 si\u0119 rozwi\u0105zaniem nieefektywnym. Wielu najemc\u00f3w odmawia podpisania notarialnego o\u015bwiadczenia o dobrowolnym poddaniu si\u0119 egzekucji, co uniemo\u017cliwia w\u0142a\u015bcicielom skorzystanie z uproszczonej \u015bcie\u017cki eksmisyjnej – a nawet je\u015bli do z\u0142o\u017cenia takiego o\u015bwiadczenia dojdzie, istniej\u0105 (stosunkowo proste w praktyce) sposoby na \u201eobej\u015bcie\u201d prawa i zablokowanie lub co najmniej przed\u0142u\u017cenie egzekucji.\u00a0<\/p>\n\n

Planowane zmiany \u2014 najwa\u017cniejsze propozycje<\/h2>\n\n

Pos\u0142owie Konfederacji wskazuj\u0105, i\u017c \u201ecelem projektu ustawy jest poprawa ochrony prawa w\u0142asno\u015bci do lokalu mieszkalnego, ograniczenie nadu\u017cywania praw przez lokator\u00f3w oraz u\u0142atwienie wypowiedzenia umowy w przypadku zw\u0142oki w zap\u0142acie czynszu lub innych op\u0142at, co w konsekwencji doprowadzi do zwi\u0119kszenia poda\u017cy mieszka\u0144 na wynajem oraz spadku cen wynajmu<\/em>\u201d.<\/p>\n\n

Projekt ma na celu nowelizacje kilku akt\u00f3w prawnych jednocze\u015bnie \u2013 od ustawy o ochronie praw lokator\u00f3w, przez KPC, na kodeksie karnym ko\u0144cz\u0105c. Aktualnie rozwa\u017cane jest wprowadzenie rozwi\u0105za\u0144 takich jak:\u00a0<\/p>\n\n